KHODA. Transformizm

Multichannel video installation / Wielokanałowa instalacja wideo

Artistic part of doctoral thesis / Artystyczna część rozprawy doktorskiej

7×4m, PGS Sopot 02.2024 / screen projections on building façades, Gdańsk 2023, curator: Małgorzata Jankowska.

As the artistic part of my doctoral thesis, I engage with a complex creative process composed of a variety of actions aimed at creating a multichannel video installation. The project’s goal is to initiate a process of transformation in its participants: three women with children from Ukraine.

Jako część artystyczna mojej pracy doktorskiej, zajmuję się kompleksowym procesem twórczym złożonym z różnorodnych działań mających na celu stworzenie wielokanałowej instalacji wideo. Celem tego projektu jest inicjacja procesu transformacji jego uczestniczek: trójki kobiet z dziećmi z Ukrainy.

KHODA (Kharkiv Regional State Administration) — a project dedicated to Ukrainian women and their children who, fleeing the war, found temporary refuge in Gdańsk. Valentyna and Bohdana, Tatiana, Viktoria and Anna — in the video installation that forms the central element of the exhibition — undergo a symbolic transformation from refugees into superheroines, whose skills and strength, forged in overcoming hardship, are elevated to the rank of superpowers.

KHODA (Charkowska Okręgowa Państwowa Administracja) — projekt dedykowany ukraińskim kobietom i ich dzieciom, które uciekając przed wojną znalazły tymczasowe schronienie w Gdańsku. Walentina i Bohdana, Tatiana, Wiktoria i Anna, w instalacji wideo stanowiącej główny element wystawy, ulegają symbolicznej transformacji z uchodźczyń w superbohaterki, których umiejętności i siła związane z pokonywaniem trudności zostają podniesione do rangi supermocy.

The aim is to provoke a change in how the participants see themselves. During the work on the project they undergo a transformation from refugees into film heroines and then into superheroines — persons with extraordinary powers that let them pass through building walls, cross space in the blink of an eye and reach superhuman size, and thereby become doubly present and visible in our shared space.

Celem jest sprowokowanie zmiany postrzegania siebie przez uczestniczki projektu. Podczas pracy nad projektem przechodzą one transformację z uchodźczyń do bohaterek filmu oraz do postaci superbohaterek — osoby z nadzwyczajnymi mocami, które umożliwiają im przenikanie przez ściany budynków, pokonywanie przestrzeni w okamgnieniu i osiąganie nadludzkich rozmiarów, a dzięki temu stają się w dwójnasób obecne oraz widoczne w naszej wspólnej przestrzeni.

Process / Proces

The scale of the frames and the tempo of the cinematic portraits — first shown on the façades of Gdańsk tenement houses, then in the gallery — make the women, positioned in their temporary homes, drift through an ostensibly safe Gdańsk and the war-ravaged KHODA building. The constant movement of the camera seems to push them back into the past, into the very centre of destruction and rubble, symbolising endless terror and horror — yet the women look straight ahead, speaking words of hope and gratitude.

Skala kadrów i tempo filmowych portretów wyświetlanych najpierw na budynkach gdańskich kamienic, a następnie w galerii, sprawiają, że kobiety pozycjonujące się w tymczasowych domach dryfują przez pozornie bezpieczny Gdańsk i zniszczony działaniami wojennymi budynek KHODA. Nieustanny ruch kamery wydaje się cofać je w przeszłość, w samo centrum zniszczeń i gruzowisk symbolizujących niekończący się terror i grozę, ale kobiety patrzą przed siebie, wypowiadając słowa nadziei i wdzięczności.

The superheroines — witnesses and victims of war — despite the state of suspension between time and space, hold their ground, protecting and organising a new life, coping with extraordinary hardship and uncertainty, with fear for everything that is dear to them. In a world that, as Alvin Toffler writes, sinks into tribal hatreds, planetary devastation and war, it is the women who bring about transformation nonetheless. At the same time they are forever marked by a traumatic history, entangled in constructs of power that supervises and controls.

Superbohaterki — świadczynie i ofiary wojny mimo stanu zawieszenia pomiędzy czasem a przestrzenią, trwają na stanowiskach, chroniąc i organizując nowe życie, radząc sobie z nadzwyczajnymi trudnościami i niepewnością, strachem o wszystko co jest im drogie i bliskie. W świecie, który jak pisze Alvin Toffler pogrąża się w plemiennych nienawiściach, dewastacji planety i wojnach, to kobiety są tymi, które dokonują przemiany mimo wszystko. Jednocześnie są tu na zawsze naznaczone traumatyczną historią, uwikłane w konstrukty władzy, która nadzoruje, kontroluje.

Technique: AI as an instrument of perception / Technika: AI jako narzędzie percepcji

Visual material: video recording of the destroyed interiors of the KHODA building, bombed by Russian missiles on 1 March 2022 — by Serhiy Stecenko.

Materiał wizualny: rejestracja wideo zniszczonych wnętrz budynku KHODA zbombardowanego przez rosyjskie rakiety 1 marca 2022 roku — autorstwa Sergieja Stecenki.

I subject the recorded documentary footage to a specific modification. I make a subtle intervention with the help of artificial intelligence: I stretch the video in time, achieving a super-slow-motion effect in which the camera movement becomes barely perceptible, allowing a meditative, extremely precise tracing of the changing fragments of the empty interiors. The process consists in generating frames of video that do not exist — the AI, drawing on the existing visual information, adds new, perfectly realistic frames between those already recorded on film. The moving image achieves a “time-freezing” effect. And we can see what would otherwise escape our attention. This operation arms our perception with a para-scientific instrument for tracing the traces of a violent change of state.

Zarejestrowane dokumentalne ujęcia poddaję specyficznej modyfikacji. Dokonuję subtelnej ingerencji przy pomocy sztucznej inteligencji, rozciągam wideo w czasie, uzyskując efekt superzwolnienia, gdzie ruch kamery staje się ledwo zauważalny, pozwalając na medytatywne, niezwykle dokładne śledzenie zmieniających się fragmentów opustoszałych wnętrz. Proces polega na wygenerowaniu nieistniejących klatek wideo — SI opierając się na istniejącej informacji wizualnej, dodaje nowe doskonale realistyczne klatki pomiędzy już zapisanymi na filmie. Ruchomy obraz osiąga efekt „zamrożenia czasu”. A my możemy zobaczyć to, co inaczej uciekłoby naszej uwadze. Zabieg ten uzbraja naszą percepcję w paranaukowe narzędzie do prześledzenia śladów gwałtownej zmiany stanu rzeczy.

Trust and privacy / Zaufanie i prywatność

Together with my wife Tamara we built a deep relationship based on ordinary human solidarity and the will to help them in the situation they found themselves in. Opening our doors and hearts to these families was a natural reaction to their needs after arriving in Gdańsk as a result of the conflict in Ukraine. These private contacts, conversations, the time spent together became a kind of prelude to the more formal stage of shooting in their temporary homes. All of this was of key importance for the depth and authenticity of the project.

Razem z moją żoną Tamarą zbudowaliśmy głęboką relację opartą na zwykłej ludzkiej solidarności i chęci udzielenia im pomocy w sytuacji, w jakiej się znalazły. Otwarcie naszych drzwi i serc dla tych rodzin było naturalną reakcją na ich potrzeby po przyjeździe do Gdańska w wyniku konfliktu na Ukrainie. Te prywatne kontakty, rozmowy, wspólnie spędzony czas stały się rodzajem preludium do bardziej formalnego etapu realizacji zdjęć w ich tymczasowych domach. Wszystko to miało kluczowe znaczenie dla głębokości i autentyczności projektu.

The KHODA building — 5 transformations / Budynek KHODA — 5 transformacji

The building in the Stalinist imperial style was built in its current version in 1954. This is already the 5th version of the structure on this site:

Gmach w stylu stalinistycznym imperialnym wybudowano w aktualnej wersji w 1954 roku. To już 5. wersja budowli w tym miejscu:

1897–1899 — neorenesans, seat of the province’s landed gentry. / neorenesans, siedziba ziemiaństwa guberni.
1914 — extended with a two-storey southern wing. / rozbudowa o dwupiętrowe skrzydło ze strony południowej.
1931 — rebuilt as the seat of the communist party in the constructivist style. Architect Jakow Steinberg decided to leave part of the façade of the gentry building. / przebudowa pod siedzibę partii komunistycznej w stylu konstruktywizmu. Architekt Jakow Steinberg zdecydował, że pozostawi część elewacji gmachu ziemiaństwa.
1932 — the decorative elements of the historic façade fell off; the decision was taken to keep the whole building in the constructivist style. / ozdobne elementy historycznej elewacji odpadły, podjęto decyzję utrzymania budynku w całości w stylu konstruktywistycznym.
1943 — destroyed by wartime hostilities. / zniszczenie w wyniku działań wojennych.
1954 — new building designed by Beniamin Kostenko and Vladimir Orekhov. Surviving foundation elements of the earlier structures were used to raise the current building. / nowy gmach wg projektu Beniamina Kostenki i Wladimira Orehova. Ocalałe elementy fundamentów poprzednich budowli wykorzystane do wzniesienia aktualnego budynku.
1 March 2022 — 2 Russian Kalibr missiles, 7 minutes apart, partially destroyed the building. 24 people died. / 2 rosyjskie rakiety Kalibr z 7-minutową przerwą pomiędzy wybuchami zniszczyły częściowo gmach. 24 osoby zginęły.

Paradoxically, the Russian missiles de-Sovietised the interior of the Ukrainian administration building, tearing the decorative five-pointed stars from its walls.

Paradoksalnie rosyjskie rakiety dokonały desowietyzacji wnętrza budynku ukraińskiej administracji, zrywając ze ścian dekoracyjne pięcioramienne gwiazdy.

Moral imperative / Imperatyw moralny

My work “Transformizm — KHODA” becomes not only an artistic investigation but also a moral imperative. It is my attempt at opposing evil through creation, through engagement and through truth. It is my attempt to apply art as an instrument of conscious transformation in the face of a world increasingly tainted by these crimes and by evil.

Moja praca „Transformizm — KHODA” staje się nie tylko badaniem artystycznym, ale i moralnym imperatywem. To jest moja próba opozycji wobec zła przez tworzenie, przez zaangażowanie i przez prawdę. To jest moja próba zastosowania sztuki jako narzędzia świadomej transformacji w obliczu świata, który jest coraz bardziej skażony przez te zbrodnie i zło.

Documentation / Dokumentacja

Photographic triptych “KHODA. Valentyna and Bohdana”, 130×100 cm. Photo: T. Wyrzykowska, 2024. / Tryptyk fotograficzny “KHODA. Valentina i Bohdana”, 130×100 cm. Foto: T. Wyrzykowska, 2024.
Photographic triptych “KHODA. Tatiana”, 130×100 cm. Photo: T. Wyrzykowska, 2024. / Tryptyk fotograficzny “KHODA. Tatiana”, 130×100 cm. Foto: T. Wyrzykowska, 2024.
Photographic triptych “KHODA. Viktoria and Anna”, 130×100 cm. Photo: P. Wyrzykowski, 2023. / Tryptyk fotograficzny “KHODA. Wiktoria i Anna”, 130×100 cm. Foto: P. Wyrzykowski, 2023.
Documentation of the video projection, ul. Śluza, Gdańsk, 2023. Photo: P. Wyrzykowski. / Dokumentacja projekcji wideo, ul. Śluza, Gdańsk, 2023. Foto: P. Wyrzykowski.

Thesis PDF / PDF rozprawy: Transformizm — doctoral thesis PDF — open in browser / otwórz w przeglądarce.

Wideo: https://www.youtube.com/embed/dSbo2Qfi5WU

Piotr Wyrzykowski, “Transformizm — potencjalna siła sztuki”, doctoral thesis, ASP Gdańsk, 2022-2023. Supervisor: prof. Robert Florczak. Scientific supervisor: prof. dr hab. Małgorzata Jankowska.