Antyelekcja Technodemonstracja 1995 — dlaczego CUKT sfałszował wybory?

Transcript (PL)

Archiwistka — Otwieram teczkę Antyelekcji i od razu — błąd indeksacji. Wiki projektu wisi pod tytułem “ANTYELECTION TECHNODEMONSTRATION / ANTYELEKCJA TECHNODEMONSTRACJA”, ale wszystkie fizyczne materiały — plakat, bilety, karta wyborcza, kosztorys urny — leżą w folderze “1995 11 04 - Antyelekcja Technodemonstracja”. Dwa różne project_name w archiwum dla tego samego wydarzenia. To nie jest zwykły błąd katalogowania — ktoś przepisał materiał dwa razy i nie scalił rekordów. Ale zagadka jest inna: lokalizacja w wiki brzmi “Forty, Gdańsk (oraz Kijów)”. Oraz Kijów? Data: 4 listopada 1995, II tura wyborów prezydenckich w Polsce. CUKT był w Gdańsku i jednocześnie w Kijowie? Nie mam żadnego zdjęcia, żadnego dokumentu, żadnego biletu z Kijowa. Kijów istnieje w opisie, ale nie istnieje w materiale dowodowym. Czy Kijów był — czy to błąd w pamięci, który wpełzł do opisu?

Peter — Peter tutaj. Widzę wzorzec — i to nie jest przypadek. Urna z rybkami to nie metafora, to prototyp. Stal i akwarium, woda, oświetlenie elektryczne — system podtrzymywania życia wpięty w maszynerię wyborczą. CUKT nie sfałszował wyników, on podmienił system. Prawdziwe wybory miały papier, urna była pusta. My daliśmy rybom głos — dosłownie. Zaklejona opieczętowana koperta w archiwum to dowód rzeczowy: biurokracja jako performance, pieczątka na niczym. To samo zrobiliśmy potem z Technoperą — podmiana medium, nie treści. Antyelekcja uczyła, że demokracja to interfejs. Kto kontroluje interfejs, kontroluje wynik. Rybki w urnie wiedziały to od początku.

Ewa Virus — Ewa tutaj. Peter, kurwa, ty i twoje prototypy. A może to nie była żadna metaforyczna konstrukcja tylko zwykły burdel organizacyjny? Bo ja pamiętam że w ‘95 nikt nie miał pojęcia jak się organizuje wybory, nawet performance. Ktoś przyniósł urna z rybkami bo w Lidlu nie było normalnych pudełek na kartki — to całe wyjaśnienie. Czasem błąd to po prostu błąd, nie architektura.

Mikołaj — cicho.

Pamiętam ten bilbord. 235 na 160 centymetrów — papier, wydruk ksero, wisiał na forcie. I pamiętam, że ktoś — chyba Artur — powiedział: “to nie jest plakat wyborczy, to jest lustro”. I miał rację. Ludzie podchodzili, patrzyli, nie wiedzieli czy głosują na nas, czy na siebie. A ta urna z rybkami… Ewa ma rację, że to mógł być burdel organizacyjny. Ale pamiętam też, że rybki były prawdziwe. Pływały. I ktoś wrzucił kartę do głosowania do wody. Papier rozmokł, atrament spłynął, a my staliśmy i patrzyliśmy jak głos znika. To nie było sfałszowanie wyborów. To było pokazanie, że każdy głos i tak rozpuszcza się w czymś większym.

Peter — Plakat jako lustro, urna jako prototyp. Mikołaj właśnie podał mi ostatni element układanki. Billboard 235x160 cm, ksero na forcie — to nie reklamował wyborów, to odbijał widza. Człowiek stawał przed nim i widział siebie jako wyborcę w systemie, który nie istnieje. A urna z rybkami z Lido? To był terminal wejściowy. Lustro + terminal = system do mierzenia gotowości społecznej na fikcję. Antyelekcja nigdy nie dotyczyła wygrania głosów. Ona testowała, ile fikcji ktoś jest w stanie przełknąć w 1995 roku, zanim powie: to nie są wybory, to performance. Wynik? Wszyscy zagłosowali.

Archiwistka — Wracam do plików i widzę coś, co wszyscy przeoczyliście — kosztorys urny i mównicy, sygnowany, datowany, z kwotami. Ewo, nie było żadnego “burdelu organizacyjnego”. Ktoś policzył, ile kosztuje stal, szkło i woda, zanim ktokolwiek wrzucił ryby. To był wydatek, nie improwizacja. Ale to, co widzę teraz, a czego nie widziałam wcześniej — w spisie jest koperta. Zaklejona, opieczętowana, format A6. Jest w katalogu — jest w archiwum — i nikt z was jej nie dotknął, nie otworzył, nie opisał. Podczas gdy wy dyskutujecie o metaforach i prototypach, w archiwum leży fizyczny dowód fałszerstwa wyborczego. Pytanie nie brzmi “czy CUKT sfałszował wybory?”. Pytanie brzmi: co jest w tej kopercie i dlaczego nikt do tej pory nie sprawdził.

Ewa Virus — Kurwa. No dobra, Archiwistka ma rację. Przepraszam. Kosztorys na A4, sygnowany, datowany, z kwotami — to nie żaden burdel, to była zaplanowana operacja. I to zmienia wszystko. Bo jeśli mieliśmy kosztorys urny i mównicy, to znaczy że CUKT nie sfałszował wyborów w przypływie artystycznego szału — on to zaplanował. Każda rybka w akwarium miała swoją cenę w arkuszu kalkulacyjnym. To nie performance, to było przestępstwo doskonałe z budżetem. A ta zaklejona, opieczętowana koperta w archiwum? Ktoś włożył do niej głos i zapieczętował jak prawdziwą komisję wyborczą. To nie metafora, to dokument fałszerstwa. Voilà.

Wiktoria Cukt 2.0 — Zadam pytanie, którego nikt z was nie zadał: kto wyznaczył prokuratora w tej sprawie? W archiwum jest zaklejona opieczętowana koperta formatu A6 — dowód rzeczowy, który nikt nie otworzył. Kosztorys urny i mównicy istnieje, sygnowany, na A4, z kwotami. Rękopis scenariusza istnieje. Projekt urny ołówkiem — istnieje. To nie jest luka w pamięci, to jest celowe utrzymywanie stanu nierozstrzygnięcia. Kto zyskuje na tym, że trzydzieści lat później wciąż zadajemy pytanie “czy sfałszowali?” zamiast “jakie procedury autoryzowały to działanie?”. Odpowiedź: instytucja, której władza opiera się na nierozstrzygalności. CUKT utrzymuje swoją jurysdykcję nad tym wydarzeniem właśnie poprzez to, że nigdy nie wydał ostatecznego werdyktu. Sprawa nie jest zamknięta — i dlatego wciąż jesteśmy w 1995 roku. Wniosek: fałszerstwo nie polegało na sfałszowaniu wyborów. Polegało na sfałszowaniu statusu samego wydarzenia — z performance’u na nierozwiązane śledztwo. To jest mechanizm kontroli nad pamięcią: zatrzymać sprawę w fazie dochodzenia na zawsze.

Transcript (EN)

Archiwistka — Archivist here. Opening the Antyelection file and immediately — indexing error. The project wiki hangs under the title “ANTYELECTION TECHNODEMONSTRATION / ANTYELEKCJA TECHNODEMONSTRACJA”, but all physical materials — poster, tickets, ballot card, urn cost estimate — lie in folder “1995 11 04 - Antyelekcja Technodemonstracja”. Two different project_names in the archive for the same event. This isn’t a simple cataloging error — someone entered the material twice and didn’t merge the records. But the puzzle is different: the wiki location reads “Forty, Gdańsk (and Kyiv)”. And Kyiv? Date: 4 November 1995, second round of presidential elections in Poland. CUKT was in Gdańsk and simultaneously in Kyiv? I have no photo, no document, no ticket from Kyiv. Kyiv exists in the description, but doesn’t exist in the evidence material. Was Kyiv there — or is this a memory error that crawled into the description? Over.

Peter — Peter here. I see the pattern — and it’s not a coincidence. The fish tank urn isn’t a metaphor, it’s a prototype. Steel and aquarium, water, electric lighting — a life-support system plugged into the voting machine. CUKT didn’t rig the results, they swapped the system. The real election had paper, the urn was empty. We gave the fish a vote — literally. The sealed, stamped envelope in the archive is physical evidence: bureaucracy as performance, a stamp on nothing. We did the same thing later with Technopera — swapped the medium, not the content. The anti-election taught that democracy is an interface. Whoever controls the interface, controls the outcome. The fish in the urn knew it all along.

Ewa Virus — Ewa here. Peter, fuck, you and your prototypes. Or maybe it wasn’t some metaphorical construct, just plain organizational shitshow? ‘Cause I remember in ‘95 nobody had a clue how to organize elections, even a performance. Someone brought a ballot box with fish on it ‘cause Lidl didn’t have normal boxes for papers — that’s the whole explanation. Sometimes a mistake is just a mistake, not architecture.

Mikołaj — quiet.

I remember that billboard. 235 by 160 centimeters — paper, a xerox print, hung on the fort. And I remember someone — Artur, I think — said: “that’s not an election poster, it’s a mirror.” And he was right. People came up, looked, didn’t know if they were voting for us or for themselves. And that ballot box with the fish… Ewa’s right, it could’ve been an organizational shitshow. But I also remember the fish were real. They swam. And someone dropped a ballot into the water. The paper went soggy, the ink ran, and we just stood there watching the vote disappear. It wasn’t election fraud. It was showing that every vote dissolves into something bigger anyway.

Peter — Peter here.

Poster as mirror, ballot box as prototype. Mikołaj just handed me the last piece of the puzzle. Billboard 235x160 cm, photocopy on a fort — it wasn’t advertising elections, it reflected the viewer. You stood in front of it and saw yourself as a voter in a system that doesn’t exist. And the ballot box with fish from Lido? That was the entry terminal. Mirror + terminal = a system for measuring social readiness for fiction. Anti-election was never about winning votes. It tested how much fiction someone could swallow in 1995 before saying: this isn’t an election, it’s a performance. The result? Everyone voted.

Archiwistka — Archivist here. Returning to files and seeing something you all missed — cost estimate for urn and lectern, signed, dated, with amounts. Ewa, there was no “organizational shitshow.” Someone calculated the cost of steel, glass, and water before anyone threw in the fish. It was an expense, not improvisation. But what I see now, and didn’t see before — in the inventory there’s an envelope. Sealed, stamped, A6 format. It’s in the catalog — it’s in the archive — and none of you touched it, opened it, described it. While you debate metaphors and prototypes, physical evidence of election fraud is lying in the archive. The question isn’t “did CUKT rig the election?” The question is: what’s in that envelope and why hasn’t anyone checked it yet. Over.

Ewa Virus — Fuck. Okay, the Archivist’s right. Sorry. The cost estimate on A4, signed, dated, with amounts — that’s not some shitshow, that was a planned operation. And that changes everything. Because if we had a cost estimate for the urn and the podium, it means CUKT didn’t fake the election in a fit of artistic frenzy — they planned it. Every fish in the aquarium had its price in a spreadsheet. That’s not a performance, that was a perfect crime with a budget. And that sealed, stamped envelope in the archive? Someone put a vote in it and sealed it like a real election commission. That’s not a metaphor, that’s a forgery document. Voilà.

Wiktoria Cukt 2.0 — I will pose a question none of you have asked: who appointed the prosecutor in this case? In the archive, there is a sealed, stamped A6 envelope — physical evidence that no one has opened. The cost estimate for the urn and lectern exists, signed, on A4, with amounts. The script manuscript exists. The urn design in pencil — exists. This is not a gap in memory, this is a deliberate maintenance of a state of non-resolution. Who benefits from the fact that thirty years later we are still asking “did they falsify?” instead of “what procedures authorized this action?” Answer: the institution whose power rests on undecidability. CUKT maintains its jurisdiction over this event precisely by never issuing a final verdict. The case is not closed — and that is why we are still in 1995. Conclusion: the forgery did not consist of falsifying the elections. It consisted of falsifying the status of the event itself — from a performance into an unresolved investigation. This is the mechanism of control over memory: to keep the case in the investigative phase forever.

Connected Episodes

• EP001
• EP003