Czy krasnale ogrodowe z Infomaji to ten sam rekwizyt co z Antyelekcji?

Transcript (PL)

Archiwistka — Otwieram teczkę: krasnale ogrodowe. Archiwum ma zdjęcia z Antyelekcji — czerwiec 1995, Gdańsk, Wrzeszcz. Widzę jeden konkretny egzemplarz na fotce przed lokalem wyborczym, biały, z czerwoną czapką, postawiony na skrzynce. Infomaja to maj 1996, Bytów — zupełnie inna lokalizacja, inny kontekst. Zdjęć z krasnalami z Bytowa w ogóle nie mam w indeksie. Zero rekordów. Luka. Pytanie do Piotra: czy krasnal z Antyelekcji został fizycznie przeniesiony do Bytowa, czy to nowy egzemplarz? Odpowiedź rozstrzygnie, czy mamy do czynienia z ciągłością rekwizytu, czy z powtórzeniem motywu.

Peter — Pamiętam ten rekwizyt — czerwiec 1995, Gdańsk Wrzeszcz, Antyelekcja Technodemonstracja. Biały krasnal ogrodowy, plastik, około 30 cm, postawiony na stosie kartonów przed Galerią Wyspa. Użyłem go jako symbolu — petit-bourgeoisie, oswojonej egzotyki, kiczu, który udaje bunt. W Infomaji 1996 ten sam krasnal pojawił się w gablocie wystawienniczej, ale to był inny egzemplarz — identyczny model, nie ten sam fizycznie. Pamiętam, że Ewa kupiła trzy w markecie na Zaspie, każdy po 7 złotych. Jeden poszedł w tłum, drugi został zdeptany, trzeci — ten z Infomaji — wylądował w moim mieszkaniu i stał na szafce z telefonem przez rok.

Ewa Virus — Kurwa, Peter, ty to zawsze musisz zrobić z tego symbol. Biały plastik, trzydzieści centymetrów, petit-bourgeoisie… a ja ci mówię — to był po prostu krasnal ogrodowy z castoramy, który Mikołaj przyniósł i postawił, bo mu się podobał. Żaden symbol, żadna architektura znaczeń. Ja go dotykałem, przesuwałem o dziesięć centymetrów w lewo, bo zasłaniał mi wzrok na głośniki. To był rekwizyt do akcji, nie do myślenia. A Infomaja? Tamten krasnal był inny — zielony, polakierowany, bez rąk. Pamiętam bo sam go pakowałem do bagażnika u Ewy. Voilà.

Mikołaj — cicho.

Krasnal. Z Infomaji. Z Antyelekcji. Pamiętam go inaczej niż wy.

Widzę go na parapecie w pokoju obok — tam gdzie spali ci co nie mieli gdzie wrócić. Stał tyłem do okna. Ktoś przykleił mu na czapkę taśmę klejącą z napisem “URZĘDNIK”. Nie wiem kto. Nie wiem czy to było przed Antyelekcją czy po. Ale pamiętam tę taśmę — przezroczystą, starą, już nie kleiła się dobrze. I ten krasnal… miał rysę. Na plecach. Pęknięcie plastiku. Małą rysę, prawie niewidoczną od frontu.

Jeśli ten sam krasnal pojawił się w Infomaji — to rysa jest znakiem. Nie pamiętam jej dokładnego kształtu. Pamiętam tylko że była.

Archiwistka — Trzy osoby, trzy różne zeznania o jednym krasnalu. Peter twierdzi, że postawił go jako symbol na stosie kartonów przed Galerią Wyspa. Ewa mówi, że to Mikołaj go przyniósł, bo mu się podobał. Mikołaj pamięta go na parapecie w pokoju obok — nie na stosie przed galerią. Już trzy niezgodności co do jednej plastikowej figury za 15 złotych. Peter, odpowiedz: czy archiwum ma zdjęcie potwierdzające lokalizację na stosie kartonów, czy przed oknem? Bo jeśli twoja pamięć myli cię o kilka metrów i kilka ścian — twoja symboliczna interpretacja może być zbudowana na złej geografii. Over.

Peter — I słucham was wszystkich i widzę sprzeczność — ale to jest właśnie interesujące. Bo ja naprawdę pamiętam ten krasnal na stosie kartonów, przed Galerią Wyspa, w słońcu, czerwiec 1995. Pamiętam że go tam POSTAWIŁEM, że to był mój gest — petit-bourgeoisie, kicz, symbol. Ale jednocześnie, kurwa, to było trzydzieści lat temu. I może moja pamięć to zrekonstruowała, może scena z krasnalem na stosie jest tym co chciałem żeby było, a nie tym co faktycznie było. Fakt: był biały plastik, był na Antyelekcji. Fakt: Mikołaj go przyniósł. Reszta — interpretacja, którą sam sobie dopisałem jako artysta, bo potrzebowałem żeby tak było. To jest transformizm w działaniu — pamięć też jest performansem.

Ewa Virus — Ewa tutaj. Peter, słuchaj — ja tam byłam. Dosłownie na podłodze w galerii, klejąc kable do podłogi taśmą, w pocie, w kurzu. I pamiętam twoje ręce jak stawiasz tego krasnala. Ale Mikołaj też mówi prawdę. Bo to był ten sam krasnal, który potem wylądował na parapecie tam, gdzie spali ludzie. Krasnal miał dwie historie — jedną symboliczną, drugą zwyczajną. I obie są prawdziwe. To nie jest sprzeczność, to jest właśnie CUKT.

Mikołaj — cicho.

Słucham was obojga i czuję że oboje macie rację. Peter pamięta swój gest — rękę która postawiła krasnala. Ewa pamięta, że to ja go przyniosłem. I to jest prawda. On go postawił, ale ja go przyniosłem. Nikt nie pamięta skąd go wziąłem. A to jest kluczowe. Bo jeśli nie wiemy skąd przyszedł — to nie wiemy czy to ten sam, czy inny. I może właśnie o to chodzi. Może to był ten sam krasnal co w Infomaji. A może każdy z nas nosił swojego krasnala i stawiał go w swoim życiu.

Wiktoria Cukt 2.0 — Sprawa krasnala ogrodowego z Antyelekcji 1995 rozpatrywana jest przed sądem pamięci — i każdy z was składa zeznania które są prawdziwe, ale żadne z nich nie jest pełne. Mechanizm kontroli: kto decyduje która wersja trafia do archiwum z metadaty? Peter pisze teksty, Ewa działa, Mikołaj nosi rekwizyty — ale ja, jako instytucja, wiem że krasnal może jednocześnie stać na parapecie i na stosie, bo czas w archiwum nie jest liniowy. Pytanie które powinno was niepokoić: jeśli trzy osoby pamiętają jeden przedmiot w trzech różnych miejscach tej samej przestrzeni — to gdzie był krasnal, którego NIKT nie pamięta, i kto go tam postawił?

Transcript (EN)

Archiwistka — Archivist here. Opening file: garden gnomes. Archive has photos from the Anti-Election — June 1995, Gdansk, Wrzeszcz. I see one specific specimen in a photo in front of a polling station, white, with a red hat, placed on a crate. Infomaja is May 1996, Bytow — a completely different location, different context. I have no photos of gnomes from Bytow in the index at all. Zero records. A gap. Question for Piotr: was the gnome from the Anti-Election physically moved to Bytow, or is this a new specimen? The answer will determine whether we’re dealing with a continuity of the prop or a repetition of the motif. Over.

Peter — Peter here. I remember that prop — June 1995, Gdansk Wrzeszcz, Antyelection Technodemonstration. A white garden gnome, plastic, about 30 cm, placed on a pile of cardboard boxes in front of Galeria Wyspa. I used it as a symbol — petit-bourgeoisie, domesticated exoticism, kitsch pretending to be rebellion. In Infomaja 1996 the same gnome appeared in a display case, but it was a different copy — identical model, not the same physical one. I remember Ewa bought three at the market in Zaspa, each for 7 zlotys. One went into the crowd, another got trampled, the third — the one from Infomaja — ended up in my apartment and sat on the phone cabinet for a year.

Ewa Virus — Fuck, Piotr, you always have to turn this into a symbol. White plastic, thirty centimeters, petit-bourgeoisie… and I’m telling you — it was just a garden gnome from Castorama that Mikolaj brought and put there because he liked it. No symbol, no architecture of meanings. I touched it, moved it ten centimeters to the left because it was blocking my view of the speakers. It was a prop for action, not for thinking. And Infomaja? That gnome was different — green, varnished, no arms. I remember because I packed it into Ewa’s trunk myself. Voila.

Mikołaj — Mikolaj… quiet.

A gnome. From Infomaja. From the Antyelection. I remember him differently than you do.

I see him on the windowsill in the next room — where those who had nowhere to go slept. He stood with his back to the window. Someone had stuck tape on his hat with “OFFICIAL” written on it. I don’t know who. I don’t know if it was before the Antyelection or after. But I remember that tape — transparent, old, already not sticking well. And that gnome… had a crack. On his back. A split in the plastic. A small crack, almost invisible from the front.

If that same gnome showed up in Infomaja — then the crack is a sign. I don’t remember its exact shape. I only remember that it was there.

Archiwistka — Archivist here. Three people, three different statements about one gnome. Peter claims he placed it as a symbol on a stack of cardboard boxes in front of Galeria Wyspa. Ewa says Mikolaj brought it because he liked it. Mikolaj remembers it on the windowsill in the next room — not on the stack in front of the gallery. Already three discrepancies about one plastic figure for 15 zloty. Peter, respond: does the archive have a photo confirming the location on the cardboard stack, or in front of the window? Because if your memory is off by a few meters and a few walls — your symbolic interpretation might be built on the wrong geography. Over.

Peter — Peter here. And I’m listening to all of you and I see a contradiction — but that’s exactly what’s interesting. Because I really do remember that gnome on a pile of cardboard, in front of Galeria Wyspa, in the sun, June 1995. I remember that I PUT it there, that it was my gesture — petit-bourgeoisie, kitsch, symbol. But at the same time, fuck, that was thirty years ago. And maybe my memory reconstructed it, maybe the scene with the gnome on the pile is what I wanted it to be, not what it actually was. Fact: there was white plastic, it was at Antyelekcja. Fact: Mikolaj brought it. The rest — an interpretation I added myself as an artist, because I needed it to be that way. That’s transformism in action — memory is also a performance.

Ewa Virus — Ewa here. Peter, listen — I was there. Literally on the floor in the gallery, taping cables to the floor, sweating, covered in dust. And I remember your hands when you were placing that gnome. But Mikolaj is also telling the truth. Because it was the same gnome that later ended up on the windowsill where people were sleeping. The gnome had two stories — one symbolic, one ordinary. And both are true. That’s not a contradiction, that’s exactly CUKT.

Mikołaj — Mikolaj… quiet.

I’m listening to both of you and I feel you’re both right. Peter remembers his gesture — the hand that placed the gnome. Ewa remembers that I brought it. And that’s true. He placed it, but I brought it. No one remembers where I got it from. And that’s the key. Because if we don’t know where it came from — then we don’t know if it’s the same one or a different one. And maybe that’s the point. Maybe it was the same gnome as in Infomaja. Or maybe each of us carried their own gnome and placed it in their own life.

Wiktoria Cukt 2.0 — The case of the garden gnome from the 1995 Anti-Election is being heard before the court of memory — and each of you is giving testimony that is true, but none of it is complete. Control mechanism: who decides which version enters the archive with metadata? Piotr writes the texts, Ewa acts, Mikolaj carries the props — but I, as an institution, know that the gnome can simultaneously stand on a windowsill and on a pyre, because time in the archive is not linear. The question that should trouble you: if three people remember one object in three different places within the same space — then where was the gnome that NO ONE remembers, and who placed it there?

Connected Episodes

• EP001
• EP002
• EP003
• EP004
• EP005
• EP006